YSK Başkanı’ndan vatandaşa çağrı:Sandığa gidin!

Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Narin Şefik, seçmenlere sandığa gidip oylarını kullanma çağrısı yaparken, gayrı resmi sonuçların Pazartesi sabahı bulmadan açıklanacağını söyledi 

ÖNCEDEN HAZIRLIK YAPSINLAR: Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Narin Şefik: Seçmenlere mesajım sandığa gitmeleridir. Sandığa gitmeden önce ne şekilde oy vereceklerine karar versinler. Ona göre hazırlıklarını tamam şekilde yapmalarını istiyoruz

EN ERKEN GECE YARISI: Şefik: Pazartesi sabaha kadar gayrı resmi olarak partilerin yüzdelikleri ve kaç milletvekili çıkaracakları belli olacak. Gece yarısından sonra ama sabahtan önce bunları açıklayacağız. Kimlerin seçildiği ve kontrolden geçmiş sonuçlar ise en erken Pazartesi açıklanabilir

FARKLI YÖNTEM: Şefik, Anayasa Mahkemesi salonunda tabletler kurulacağını ve orada gelen bilgilerin bilgisayara aktarılacağını belirtti. Şefik, kendisinin sandık sandık sonuç vermeyeceği mesajını vererek “Ben gerekli gördüğüm takdirde arada bir bilgi sunacağım. Ama tercihimiz bilgisayarlarla bilgi akışı” dedi

 

SANDIK BAŞKANLARINA ÇAĞRI: Şefik, Sandık başkanlarının karma ve mühürden oluşan oyları cetvellere geçmeden kendilerine bildirmelerini istediklerini ifade ederek bunu iki yolla yapacaklarını söyledi: Bize ya telefoniyen ya da Viber üzerinden bildirebilirler. Tercihimiz hızlı olması yönünden Viber’dır

 

Bertuğ TOPAL-HAVADİS

Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Narin Şefik, seçmenlere sandığa gidip oylarını kullanma noktasında çağrı yaptı. Seçmenlere Havadis aracılığıyla mesaj yollayan Şefik, “sandığa gitmeden önce hangi şekilde oy kullanacağınızı planlayın ve ona göre oy kullanın” çağrısı yaptı.

Şefik, sonuçların açıklanması noktasında en erken gece yarısını işaret etti. Şefik, “Pazartesi sabaha kadar gayrı resmi olarak partilerin yüzdelikleri ve kaç milletvekili çıkaracakları belli olacak. Gece yarısından sonra ama sabahtan önce bunları açıklayacağız. Kimlerin seçildiği ve kontrolden geçmiş sonuçlar ise en erken Pazartesi açıklanabilir” ifadelerini kullandı.

Şefik, Anayasa Mahkemesi salonunda tabletler kurulacağını ve orada gelen bilgilerin bilgisayara aktarılacağını belirtti. Şefik, kendisinin sandık sandık sonuç vermeyeceği mesajını vererek “Ben gerekli gördüğüm takdirde arada bir bilgi sunacağım. Ama tercihimiz bilgisayarlarla bilgi akışı” dedi.

Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Narin Şefik, Havadis Haber Editörü Bertuğ Topal’ın seçimlerle ilgili sorularını cevapladı.

 

Soru: Seçimlere iki gün kaldı. Yüksek Seçim Kurulu 7 Ocak erken genel seçimlerine nasıl hazırlandı? Hazırlık sürecinde herhangi bir zorluk yaşandı mı?

Şefik: Biz her seçimde yaptıklarımızı bu seçim için de yaptık. Sürenin kısalığı bizi tedirgin etmedi, esas bizi tedirgin eden bu sürecin yılbaşına denk gelmesiydi. Personelin o dönemde çalıştırılmasının sorun olabileceğini düşündük fakat çok özverili bir şekilde tüm ilçe seçim kurulları ve Yüksek Seçim Kurulu çalıştı. Yılbaşı tatili  yapma olanağını da buldular. Pazar öğle ile pazartesi öğle arası tatil yapma olanağı da bulundu. Hazırlıklarda zaten sistem aynı. Sadece her ilçede ilçe adayları değil de ülke genelindeki adaylar için oy kullanılacak. Başka bir değişiklik yok. Bizim farklı olarak yaptığımız oy pusulaları büyüdüğü için cetveller buna olanak tanıyacak şekilde daha büyütüldü. Onun dışında sandıklarda bir değişiklik yapmadık, sandıklar aynı şeffaf sandıklarımızdır. Sandıklar yurt dışından verilen sandıklardı, biz artık YSK logolu kendi sandıklarımızı yaptırdık. Artık bu sandıklar kullanılacak. Paravanlarımız yenilendi çünkü oy pusulasının eski paravanlarda kullanılması mümkün değildi. Kitapçık oy pusulası olsaydı süre ile ilgili sıkıntı yaşayabileceğimizi düşünürdüm ama ona da son bir formül geliştirmiştik. Ancak kitapcık oy pusulasına gerek kalmadı.

Soru: Sandık görevlileri ve sandık başkanlarının yeni sisteme ayak uydurabilmesi için ne gibi önlemler ve düzenlemeler yapıldı?

Şefik: Onlara ilçe seçim kurullarında dersler verilir. Genelgemiz vardır onu YSK hazırlar ve bu genelge sandık kurulu üyelerine verilir. İlçe seçim kurullarının da Yüksek Seçim Kurulu’nun denetiminde hazırladıkları bir kılavuz vardır. Önemli görülen noktaları bilhassa sandıklar kapandıktan sonraki işlemlerin ne olacağı, cetvellerin nasıl doldurulacağı konusunda daha görsel bir izahat içeren bir kılavuz vardır. Bunlar da dağıtılır.  Sandık kurulları tüm üyeleri ile birlikte derse çağırıldılar. Başkanlar ayrı olarak tekrar ilçe seçim kurulu tarafından derse çağırılmıştır. Soruları oldukça da bunlar cevaplandırılmıştır. Sandık kurullarının seçime hazır olduklarını düşünüyorum.

Soru: Sandık kurullarının bu noktada diğer seçimlere göre zorlanacaklarının düşünüyor musunuz?

Şefik: Süre biraz uzayacak ama yapılacak işlemler farklı değildir. Biraz daha zaman alacaktır.  Oy pusulasında hangi tercihler veya karma oylar hangi ilçede geçerli ya da geçersiz diye  ilk aşamada karar verilecek ve geçersiz ilçelerin yanına kırmızı birer sticker konacaktır.   Daha sonra bu oy pusulası cetvele aktarıldığında stickerli kısımlar cetvele aktarılmayacaktır.  İşlemleri biraz daha kolaylaştırmak için bu yöntem  kullanılacak. Bence bir sorun olmayacaktır. Sandık kurulları zorlanmayacaktır.

Soru: Zaman noktasında sizin öngörünüz nedir? En erken sonuçlar veya hangi partinin ne kadar yüzdelikte oy aldığı ne zaman halka iletilebilecek?

Şefik: Pazartesi sabaha kadar gayrı resmi olarak partilerin yüzdelikleri belli olacak. Gece yarısından sonra ama sabahtan önce bunlar belli olacak. Hangisinin baraja takılıp takılmadığı belirlenecek. Baraja takılmayan her siyasi partinin kaç tane milletvekili çıkarmış olacağı da söylenecek ancak bu bilgileri biz size YSK 32 dediğimiz sadece oy pusulalarındaki mühür ve karma oylar belirlendikten sonra, sandıklardan YSK’ya verilecek bilgi neticesinde çıkaracağız. O nedenle o safhada verilecek bilgi herhangi bir denetime uğramamış bilgi olacak. Sandık kurullarının ve İlçe seçim kurullarının da denetlemediği bilgi olacak.

Daha sonra bu bilgiyi verdikten sonra seçim kurulları işlemlerine devam edecekler ve tercihlere bakacaklar ve YSK 35 ve 36’ları doldurup bize bildirecekler. Bu işlem esnasında kendilerinin görebilecekleri ve düzeltebilecekleri hataları olabilecek. Sandık kurulları işlemlerini bitirdikten sonra İlçe Seçim Kurulunda 3 aşamalı bir kontrol var. İlk etapta torbalarını teslim ederler ve kurul üyeleri cetvellerini alırlar. Sonra cetveller maliyecilerin kontrolünden geçer.  Oradan geçtikten sonra da ilçe seçim kurulundaki yargıçların kontrolünden geçer ve bilgisayara işlenir. Bütün bu safahatlardan geçtikten sonra umarız ilk gayrı resmi sonuçlarda verilen rakamlardan çok fark olmaz ama olabilir de buna da hazırlıklı olmak gerek. Bu söylediğim sürecin tamamlanması bizi en erken Pazartesi akşama götürür. Bu süre daha da uzun olabilir.

 

Soru: Yüksek Seçim Kurulu Başkanı olarak siz nasıl bir yöntem ve yol izleyeceksiniz? Geçmiş başkanlar ara ara çıkıp sandık sonucu veriyordu. Siz böyle bir yol izleyecek misiniz?

Şefik: Seçim neticelerini Yakın Doğu Üniversitesi açıklayacaktır. Yüksek Seçim Kurulu benim odamda olacaktır. Hemen yan taraftaki Anayasa Mahkemesi salonunda üniversite tabletlerini kuracak ve oradan bizden ve ilçelerden gelen bilgileri bilgisayara aktaracak. Ben gerekli gördüğüm takdirde arada bir bilgi sunacağım. Ama tercihim bilgisayara aktarılan bilgilerin kontrolü yapıldıktan sonra dışardaki ekrana yansıtılması yönündedir. Halk onu oradan görebilecek.  YSK 32’lerin tümünün bilgisayara girilmesinden sonra yani tüm sandıklardan bilgi geldikten sonra ve gayrı resmi olarak bir netice verme aşamasına geldiğimiz zaman şahsen açıklama yapacağım. O geceki duruma göre  farklı bir şekilde de davranabilirim.

Soru: Sandık başkanlarının sonuçları daha erken ve hızlı bir şekilde ilçe merkezlerine bildirilebilmesi için farklı bir yol izlenecek mi?

Şefik: Sandık kurulları karma ve mühürden kaynaklanan aday ve partilerin oylarını hesaplayacak ve bize bildireceklerdir. Bize bildirmek için kullanabilecekleri iki yöntem vardır. Biri, YSK 32’yi doldurduktan sonra oluşacak rakamları bize telefoniyen bildirmek, ikincisi ise Viber üzerinden bildirmektir. Tercihimiz Viber üzerinden bildirilmesidir. Çünkü fazla rakamın telefondan aktarılması zaman ister. Her sandık kurulu başkanının bu belgenin içeriğini bize telefonda sözlü olarak aktarmak istemesi bir sıkışmaya neden olur. Bizim tercihimiz YSK 32 denilen formların Viber üzerinden bildirilmesidir. Viber üzerinden bildirilen belgeler Yüksek Seçim Kurulunda kısa bir kontrolden sonra direk bilgisayara işlenecektir.

Soru: Hangi partinin ne kadar milletvekili çıkaracağı ile ilgili hesaplama nasıl yapılacak? O noktada da bir değişiklik olduğunu biliyoruz.

Şefik: Sandık kurulları oy pusulalarını çıkarıp ayıracaklar. Mühürlü ve karma oy pusulaları diye ayıracaklar. İlk önce B Cetveli dediğimiz bir cetvel var, mühürden gelen oyları oraya kayıt edecekler. Sonra karma oyları C Cetveli’ne kayıt edecekler. Bu iki cetvelin bilgisini A Cetveli’ne aktarıp YSK 32’yi doldurup bize siyasi partilerin ve bağımsız adayların o sandıktaki oylarının toplamını bildirecekler. Tüm YSK 32ler YSK’da toplanınca,  YSK siyasi partilerin ülke genelindeki oy yüzdeliklerini ve baraja takılıp takılmadıklarını belirleyecek ve ayrıca  hangi siyasi partinin kaç milletvekili çıkardığını gayri resmi olarak açıklayacak.

Sandık kurulları YSK 32’yi YSK’na bildirdikten sonra , oy pusulalarındaki  tercih işaretlerini D Cetveli dediğimiz ayrı bir cetvele kaydedecekler. Ondan sonra bu 3 cetvelin, B+C+D içersindeki bilgilerin tümünü YSK 36 dediğimiz bir başka büyükçe bir evraka işleyecekler. Her adayın mühürden aldığı oy, karmadan aldığı oy ve tercih işaretlerinin toplamı ile bağımsız adayların aldığı oy miktarı buraya yazılacak. Ayrıca partilerin aldıkları toplam oy da belirtilecek. Bu bilgiler tamamlandıktan sonra sandık kurullarının sandıktaki  işleri bitmiş olacak.  Her sandıktan gelen bilgiler ilçe seçim kurullarında  bilgisayarda toplanacak. Sonuç itibarı ile her ilçe bütün sandıklarından gelen YSK 36’ları birleştirerek bir netice çıkaracak. Her ilçenin neticeleri o ilçedeki seçmenin KKTC genelindeki adaylara ne kadar oy verdiklerini belirleyecek. Lefkoşa ilçesi bize Lefkoşa seçmeninin oy pusulasındaki tüm adaylara ne kadar oy verdiğini  bildirecek. Tüm ilçeler aynı bilgileri YSK’na bildirecek.  Tüm ilçelerin bilgileri YSK’da toplanacak. Barajı  geçmeyen partiler elenip bundan sonraki hesaplamalara girmeyecekler.  Barajı geçen partiler için YSK her ilçe için bir cetvel çıkaracak. Bu cetvelin gayesi o ilçenin adaylarının KKTC genelindeki oylarını göstermek içindir. Lefkoşa cetvelinde tüm siyasi partilerin ve bağımsız Lefkoşa adaylarının ülke genelinde aldıkları oy miktarı belirlenecek. Her siyasi partinin ilçe adaylarının KKTC genelinde aldıkları oy toplamı belirlendiğinde, siyasi parti adaylarının  oy toplamı ilk önce 1’e, sonra 2’ye, sonra 3’e ve devamla 16’ya kadar bölünecek. Her parti için her partinin Lefkoşa adaylarının KKTC genelinde aldıkları rakam 1’den 16’ya kadar bölünecek. Bunu her parti için yaptıktan sonra bölünmeden çıkan rakamlar büyükten küçüğe sıralanacak. Bağımsızların oy toplamı 1 ile bölünecek ve bu böme tablosunda onlar da yer alacaktır. Sıralama neticesinden en büyük 16 rakam belirlenecektir. Bu 16 en büyük rakam hangi partinin oylarının bölünmesinden gelmişse o partinin çıkaracağı milletvekili sayısını gösterecektir. Bu şekilde partilerin ne kadar milletvekili çıkaracağı ve hangi bağımsız adayın milletvekili olduğu tespit edilir. İlk 16 içerisine giren bağımsız aday da milletvekilliğini kazanmış olur. Bu milletvekillerinin kim olacağını tespiti için ise Lefkoşa cetveline dönüp her partinin adaylarının aldıkları mühür ve karma oy toplamı ile  tercih işaretlerinin toplamına bakılır.  Büyükten küçüğe parti içerisinde bu toplama göre sıralama yapılır.  Parti içi sıralamaya göre  partinin o ilçede çıkardığı milletvekilleri belirlenir. 4 milletvekili çıkaran bir partide ilk 4 sıraya oturan adaylar kazanmış olur.

Soru: Seçime bir gün kala seçmenlere ve siyasi partilere mesajınız nedir?

Şefik: Seçmenlere benim mesajım sandığa gitmeleri yönündedir. Sandığa gitmeden önce ne şekilde oy vereceklerine karar vermelerini tavsiye ederim. Ona göre hazırlıklarını yapmaları gerekir. Her oy verme şeklinde belirli kurallar vardır bunları video ve broşürlerle seçmene anlatmaya çalıştık. Sandığa gidildiğinde sandık kurul başkanları da seçmene nasıl oy kullanacağını izah edecektir. Yetkisiz yerlerden nasıl oy verilir telkinlerine kulak tıkamalarını da tavsiye ederim.  Bazı kişiler bilinçli olarak oy kullanma şeklini yanlış anlatmaktadırlar. Bunlara seçmenler kulak tıkamalıdır.

Siyasi partiler ve bağımsız adaylara da mesajım,   başarılar dilemek olur.

Leave a Reply